Daihatsu Altis [XV20] to jeden z najbardziej nietypowych przykładów badge engineering w historii japońskiej motoryzacji. Samochód nosił logo Daihatsu, ale jego korzenie prowadziły prosto do Toyoty. Co więcej, nie był małym miejskim autem, z którym zwykle kojarzy się Daihatsu, lecz dużą, jak na japońskie warunki, limuzyną klasy średniej. Pierwszy Altis był tak naprawdę Toyotą Camry XV20 sprzedawaną pod innym znakiem firmowym.
Jest w tej historii jednak pewien haczyk. Choć generacja XV20 pojawiła się na rynku już w 1996 roku, Daihatsu Altis zadebiutował dopiero w marcu 2000 roku. Dlatego określenie „Altis 1996–2001” odnosi się do okresu produkcji generacji Camry XV20, z której wywodził się model Daihatsu. Sam Altis pierwszej generacji miał bardzo krótką karierę i przez większą część swojego istnienia pozostawał samochodem niemal anonimowym.
Daihatsu, które wyglądało jak Toyota
Największa ciekawostka Altisa jest banalna i jednocześnie niezwykła: patrząc na samochód, właściwie nie dało się zauważyć jego „daihatsowej” natury. Nadwozie było praktycznie identyczne z Toyotą Camry XV20. Nie chodziło więc o samochód zaprojektowany wspólnie od podstaw ani o model, który tylko korzystał z podobnej platformy.
To był klasyczny przykład wykorzystania gotowego produktu innej marki. Toyota miała już odpowiednią limuzynę, a Daihatsu mogło dzięki temu wejść do wyższego segmentu bez ponoszenia kosztów opracowania własnej konstrukcji.
W praktyce klient kupujący Altisa dostawał więc samochód, który pod względem konstrukcyjnym był znacznie bliżej Toyoty niż większości modeli kojarzonych z Daihatsu.
Dlaczego Daihatsu w ogóle potrzebowało tak dużego samochodu?
To pytanie jest kluczem do zrozumienia całego przedsięwzięcia. Daihatsu przez dekady specjalizowało się przede wszystkim w małych samochodach, zwłaszcza kei carach. Marka miała ogromne doświadczenie w projektowaniu kompaktowych konstrukcji, ale znacznie trudniej było jej samodzielnie wejść do segmentu dużych limuzyn.
Współpraca z Toyotą rozwiązywała ten problem jednym ruchem. Zamiast projektować silnik, płytę podłogową, zawieszenie, układ bezpieczeństwa i całą karoserię, wystarczyło wykorzystać gotowy samochód z grupy Toyota.
To jeden z najlepszych przykładów tego, że w japońskim przemyśle samochodowym znaczek na masce nie zawsze mówi wiele o pochodzeniu konstrukcji.
Altis był następcą… Daihatsu Applause
Jeszcze ciekawszy jest samochód, który poprzedzał Altisa. Był nim Daihatsu Applause – znacznie mniejszy model o nietypowym nadwoziu typu liftback.
Przeskok między tymi samochodami był ogromny. Applause był własną konstrukcją Daihatsu i reprezentował zupełnie inną filozofię. Altis natomiast otwierał drzwi do świata dużych limuzyn, wykorzystując technologię Toyoty.
Można więc powiedzieć, że Daihatsu nie tyle rozwijało Applause'a w kierunku większego auta, ile całkowicie zmieniło strategię.
Pierwszy Altis był prawie samochodem „na zamówienie”
Jedną z najbardziej niezwykłych informacji dotyczących pierwszej generacji jest skala produkcji. Altis był bardzo niszowym samochodem. Według informacji dotyczących tego modelu produkowano zaledwie około dziesięciu egzemplarzy miesięcznie.
To niewiarygodnie mało jak na samochód seryjny. W praktyce oznaczało to, że Altis nie był modelem, który miał opanować japońskie ulice. Był raczej samochodem obecnym w katalogu marki jako oferta dla bardzo konkretnej grupy odbiorców.
Dzięki temu pierwsza generacja Altisa jest dziś znacznie rzadsza niż sama Toyota Camry XV20, mimo że technicznie oba samochody są ze sobą tak blisko spokrewnione.
Pod względem wymiarów był zdecydowanie „niedaihatsu”
Camry XV20, a więc również pierwszy Altis, miała około 4,76 metra długości, 1,785 metra szerokości i 1,43 metra wysokości. Rozstaw osi wynosił około 2,67 metra.
Jak na samochód noszący logo firmy kojarzonej z małymi konstrukcjami był to prawdziwy kolos. Długość niemal 4,8 metra oznaczała już samochód przeznaczony do komfortowej jazdy na długich trasach, a nie tylko do przemieszczania się po zatłoczonym mieście.
Właśnie dlatego Altis jest tak ciekawym przypadkiem w historii Daihatsu. To nie był po prostu większy model gamy. To była konstrukcja z zupełnie innego świata.
Pod maską pracował silnik, którego nie kojarzymy z Daihatsu
Jednostką napędową pierwszego Altisa był 2,2-litrowy czterocylindrowy 5S-FE. To silnik bardzo dobrze znany z wielu modeli Toyoty z lat 90. i początku XXI wieku.
W japońskiej specyfikacji XV20 osiągał około 140 KM. Nie była to jednostka nastawiona na sportowe osiągi. Jej charakter pasował raczej do spokojnej, długodystansowej jazdy.
5S-FE miał jednak jedną ogromną zaletę: był sprawdzoną konstrukcją. Dla samochodu przeznaczonego dla klientów oczekujących komfortu i bezproblemowej eksploatacji ważniejsza od imponującej liczby koni mechanicznych była przewidywalność.
W rodzinie XV20 istniał również V6
Tutaj pojawia się kolejna ciekawostka. Toyota Camry XV20 była dostępna również z 3,0-litrowym V6 1MZ-FE. W japońskiej Camry Gracia silnik ten osiągał około 200 KM.
Nie oznacza to jednak, że każdy Daihatsu Altis miał pod maską V6. Pierwsza generacja Altisa była znacznie bardziej ograniczona i nie należy utożsamiać całej gamy Camry XV20 z ofertą Daihatsu.
To ważne rozróżnienie, ponieważ dzisiaj łatwo znaleźć informacje dotyczące Camry i automatycznie przypisać je Altisowi. Tymczasem Daihatsu otrzymało tylko wybrany fragment znacznie większej rodziny modelowej Toyoty.
Dlaczego Altis nie miał charakterystycznego logo Toyoty?
Odpowiedź jest związana ze strategią marek w grupie Toyota. Daihatsu miało własną sieć sprzedaży i własną bazę klientów, ale dzięki współpracy z Toyotą mogło zaoferować produkt znajdujący się znacznie wyżej w hierarchii niż typowe małe Daihatsu.
Była to więc forma rozszerzenia oferty bez konieczności tworzenia odrębnego samochodu.
Podobne działania nie były w Japonii czymś niezwykłym. Producenci często wykorzystywali wspólne konstrukcje, ale zmieniali oznaczenia, wyposażenie, sieć sprzedaży albo grupę docelową.
Altis powstawał w fabryce Toyoty
Cała sytuacja robi się jeszcze ciekawsza, gdy spojrzymy na miejsce produkcji. Pierwszy Altis był montowany w zakładzie Toyoty Tsutsumi w Toyota City.
To oznacza, że mała marka otrzymała w swojej ofercie dużą limuzynę, która była produkowana w zakładzie należącym do głównego partnera biznesowego.
W efekcie Altis był Daihatsu przede wszystkim na poziomie marki i sprzedaży. Jego techniczne pochodzenie oraz miejsce produkcji były silnie związane z Toyotą.
Camry XV20 miała kilka osobowości
Ta sama generacja Toyoty występowała na różnych rynkach pod wieloma nazwami. W Japonii sedan funkcjonował jako Toyota Camry, a w przypadku japońskiej gamy pojawiało się również oznaczenie Camry Gracia. W Australii część wersji sprzedawano jako Toyota Vienta.
Jeszcze bardziej interesująca była sytuacja z nadwoziem kombi. W Japonii ekskluzywniej pozycjonowane kombi związane z tą rodziną występowało jako Toyota Mark II Qualis.
Jedna konstrukcja miała więc kilka różnych tożsamości, zależnie od rynku, marki i miejsca w gamie.
Altis był tylko sedanem
W przeciwieństwie do całej rodziny XV20, pierwszy Daihatsu Altis nie stał się osobną marką kombi. To istotne, ponieważ japońska Camry XV20 występowała również jako praktyczne kombi, znane jako Camry Gracia.
Altis miał znacznie bardziej reprezentacyjny charakter. Jego rolą było zaoferowanie dużej limuzyny, a nie stworzenie rodzinnego samochodu do przewożenia rowerów, bagażu i sprzętu rekreacyjnego.
XV20 było przełomowe także pod względem bezpieczeństwa
Camry Gracia, będąca bliską techniczną bazą Altisa, korzystała z konstrukcji opracowanej z dużym naciskiem na bezpieczeństwo. Toyota zastosowała między innymi strukturę GOA – Global Outstanding Assessment, czyli rozwiązania związane z kontrolowanym pochłanianiem energii podczas zderzenia.
Standardem były również ABS, podwójne przednie poduszki powietrzne oraz trzypunktowe pasy bezpieczeństwa dla wszystkich pięciu miejsc.
Jak na samochód z końca lat 90. był to już bardzo nowoczesny zestaw wyposażenia bezpieczeństwa.
To właśnie wtedy Camry zaczęła wyglądać bardziej „światowo”
XV20 było generacją, która mocno odsunęła Camry od wcześniejszych, bardziej zaokrąglonych proporcji. Nadwozie otrzymało bardziej zdecydowaną linię boczną i wyraźniejsze krawędzie.
Co ciekawe, projekt musiał uwzględniać różne wymagania rynków. Camry była samochodem globalnym, dlatego nie projektowano jej wyłącznie z myślą o japońskich ulicach.
Właśnie dlatego pierwszy Altis jest interesującym przykładem globalizacji japońskiej motoryzacji. Pod znaczkiem Daihatsu znalazł się samochód, którego konstrukcja była częścią międzynarodowego programu Toyoty.
Dlaczego nie sprzedawano go masowo?
Wydawałoby się, że Daihatsu mogłoby wykorzystać gotową Toyotę i sprzedawać ją znacznie szerzej. Problem polegał jednak na tym, że klient zainteresowany dużą limuzyną mógł równie dobrze kupić Camry.
Altis nie miał więc oczywistej przewagi technicznej. Jego sens wynikał raczej z obecności w ofercie Daihatsu oraz możliwości dotarcia do specyficznej grupy klientów.
W efekcie powstał model, który z założenia był niszowy. I właśnie dlatego dziś jest znacznie ciekawszy dla kolekcjonera japońskich samochodów niż zwyczajna, choć również interesująca, Camry XV20.
Lifting Camry ominął Altisa jako osobną historię
W 1999 roku Toyota przeprowadziła modernizację XV20. Zmieniono między innymi przednią i tylną część nadwozia, reflektory oraz detale stylistyczne. Pojawiły się także kolejne rozwiązania poprawiające bezpieczeństwo.
W przypadku Altisa nie można jednak mówić o wielkiej, niezależnej historii zmian konstrukcyjnych. Samochód był tak silnie powiązany z Camry, że jego losy siłą rzeczy podążały za modelem Toyoty.
To kolejna cecha typowa dla badge engineeringu: im bardziej produkt jest zależny od samochodu bazowego, tym mniej swobody ma marka sprzedająca go pod własnym logo.
Altis był samochodem dla ludzi, którzy nie potrzebowali „Daihatsu” w tradycyjnym znaczeniu
Typowy klient Daihatsu mógł szukać małego auta łatwego do zaparkowania i taniego w użytkowaniu. Nabywca Altisa miał zupełnie inne potrzeby. Chodziło raczej o komfort, przestrzeń i reprezentacyjny charakter dużej limuzyny.
To tłumaczy, dlaczego pierwszy Altis był tak oderwany od reszty gamy. Jego obecność nie wynikała z naturalnej ewolucji marki, tylko z bardzo konkretnej strategii biznesowej.
Największy paradoks: bardzo znany samochód w niezwykle rzadkim wydaniu
Toyota Camry XV20 jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych samochodów swojej epoki. W wielu krajach sprzedawała się w dużych liczbach i przez lata była symbolem rozsądnej, komfortowej limuzyny.
A jednak jej wersja z logo Daihatsu jest dziś czymś zupełnie innym. Technicznie bliska popularnej Camry, produkcyjnie związana z Toyotą, ale sprzedawana jako Daihatsu – i to w śladowych ilościach.
To właśnie połączenie popularnej bazy z ekstremalnie rzadką wersją czyni Altisa tak interesującym.
Nie był luksusowym Daihatsu w stylu Lexusa
Łatwo byłoby założyć, że skoro Daihatsu dostało dużą Toyotę, to próbowało stworzyć własną markę premium. Nie do końca tak to wyglądało.
Altis nie miał ambicji stać się odpowiednikiem Lexusa. Był raczej prostym sposobem na uzupełnienie oferty marki o samochód, którego Daihatsu nie posiadało we własnym portfolio.
W tym sensie był bardziej narzędziem biznesowym niż projektem prestiżowym.
Jego następca był już częścią zupełnie innej epoki
Wraz z zakończeniem produkcji XV20 Daihatsu nie porzuciło nazwy Altis. Model przetrwał i w kolejnych generacjach nadal pozostawał blisko spokrewniony z Toyotą Camry.
To pokazuje, że współpraca nie była jednorazowym eksperymentem. Toyota i Daihatsu uznały, że obecność dużej limuzyny pod marką Daihatsu ma sens, nawet jeśli jej produkcja pozostaje bardzo niszowa.
Pierwszy Altis był jednak szczególny, ponieważ zapoczątkował całą tę historię.
Daihatsu Altis [XV20] to prawdziwy mistrz kamuflażu
Daihatsu Altis pierwszej generacji jest samochodem, który świetnie pokazuje, jak mylący może być znaczek na masce. Dla przypadkowego obserwatora to duża japońska limuzyna. Dla znawcy – niezwykle rzadkie wcielenie Toyoty Camry XV20. Dla historyka motoryzacji – ciekawy przykład współpracy dwóch marek, z których jedna była znana przede wszystkim z małych samochodów.
Najbardziej fascynujące jest jednak to, że Altis nie potrzebował własnego, skomplikowanego rozwiązania, żeby stać się wyjątkowy. Jego wyjątkowość wynikała właśnie z tego, że niemal wszystko było już znane z Toyoty. Silnik, konstrukcja, nadwozie, miejsce produkcji i techniczne zaplecze prowadziły do Toyoty, podczas gdy na masce pojawiało się logo Daihatsu.
Dlatego pierwszy Altis jest znacznie ciekawszym samochodem, niż sugeruje jego spokojna sylwetka. To nie po prostu „Daihatsu z dużym silnikiem”, lecz jedna z najrzadszych interpretacji Toyoty Camry XV20. Samochód, który dla większości kierowców był anonimową limuzyną, dla miłośnika japońskiej motoryzacji staje się natomiast małą zagadką: dlaczego Camry ma znaczek Daihatsu?
I właśnie ta zagadka jest największą atrakcją Altisa.
